Duurzame winning

De bedrijven die zich hebben aangesloten bij Cascade, de vereniging van zand- en grindproducenten, staan voor een duurzame vorm van zand- en grindwinning. Duurzaam, omdat zij zand- en grindwinning altijd combineren met het leveren van een positieve bijdrage aan de kwaliteit en toekomstige gebruiksmogelijkheden van het gebied waarin gewonnen wordt. Cascade heeft een 10-tal uitgangspunten geformuleerd, die van belang zijn voor duurzame zand- en grindwinning.

Uitgangspunten duurzame zand- en grindwinning:

  1. Zoek bij het ontwikkelen van nieuwe winlocaties naar functionele koppelingen om een maatschappelijke meerwaarde te realiseren. Voorbeelden hiervan zijn: waterberging, rivierverruiming, natuurontwikkeling, recreatie en wonen aan het water.
  2. Probeer aan te sluiten bij de ruimtelijke wensen, plannen en ontwikkelingsvisies van nationale, provinciale en gemeentelijke overheden.
  3. Zoek de samenwerking op. Niet alleen met betrokken overheden, maar ook met partners die soortgelijke maatschappelijke doelen nastreven zoals natuur- en landschapsorganisaties, waterschappen, rijkswaterstaat, recreatieondernemers, bouwondernemingen e.d.
  4. Probeer actuele natuurwaarden zo veel mogelijk te ontzien en deze waar mogelijk te versterken.
  5. Probeer het plan optimaal in te passen in de bestaande ruimtelijke en landschappelijke structuur. Dit met het doel om de ruimtelijke kwaliteit van de regio te verbeteren. 
  6. Besteed aandacht aan zorgvuldige communicatie met omwonenden. Dit vanuit het besef dat zand- en grindwinning doorgaans een ingrijpende verandering van de woon- en leefomgeving betekent.
  7. Probeer via de planontwikkeling en tijdens de uitvoering om de hinder en overlast voor omwonenden te beperken.
  8. Tref een regeling voor het oplossen van eventuele problemen die ontstaan tijdens de uitvoering. Deze regeling maakt duidelijk wie het aanspreekpunt is en hoe eventuele schade op een adequate manier wordt afgehandeld.
  9. Tref een goede beheersregeling voor het gehele gebied zodat de ruimtelijke kwaliteit van het gebied ook in de toekomst is gewaarborgd. 
  10. Probeer waar mogelijk een gefaseerde aanpak te volgen zowel bij uitvoering, inrichting en beheer. Op die manier blijft overlast beperkt en kunnen de positieve effecten van een project snel worden gerealiseerd.
Door deze uitgangspunten na te streven ziet Cascade op termijn voldoende mogelijkheden om multifunctionele projecten met maatschappelijke meerwaarde en draagvlak te ontwikkelen.In de komende decennia kan zo op duurzame en maatschappelijk verantwoorde wijze in de bouwgrondstoffenbehoefte voorzien worden en evenzo kan milieubelasting door onnodig transport voorkomen worden. Voorwaarde is wel dat de provincies en gemeenten in hun streek- en bestemmingsplannen voldoende ruimte bieden voor het ontwikkelen van multifunctionele zand- en grindprojecten.

Klik hier voor de leaflet "10 uitgangspunten Cascade".
Klik hier voor de leaflet  "Sustainable production of sand and gravel".

In vervolg hierop heeft Cascade aan de Habiform werkgemeenschap ruimtelijke kwaliteit (WerK) om advies gevraagd hoe 'ruimtelijke kwaliteit door ontgrondingen' te realiseren. In dit advies wordt ingegaan op hoe gebiedsprocessen vormgegeven kunnen worden om zand- en grindprojecten met ruimtelijke kwaliteit te realiseren. Belangrijk hierbij is het maken van heldere procesafspraken over taak- en rolverdeling. Dit gelet op het nieuwe overheidsbeleid gericht op marktwerking en gelet op de recente wijzigingen van de Wet op de Ruimtelijke ordening en de Ontgrondingenwet. Conclusie van dit briefadvies is dat ruimtelijke kwaliteit niet bestaat, maar ontstaat in een interactief proces tussen initiatiefnemer en betrokken stakeholders. Dit advies sluit goed aan op de 10 uitgangspunten zoals die door de leden van Cascade geformuleerd zijn.

Klik hier voor het briefadvies 'ruimtelijke kwaliteit door ontgrondingen'.

Voortbouwend op dit eerdere Habiforumadvies heeft Cascade een Leidraad 'Duurzame zand en grindwinning' opgesteld waaraan alle leden zich gecommitteerd hebben. Met deze Leidraad willen Cascade en hun leden aan de betrokken overheden en stakeholders een handreiking bieden om samen heldere procesafspraken te maken voor het ontwikkelen van duurzame zand- en grindprojecten.

Klik hier voor de Leidraad Cascade voor Duurzame zand- en grindwinning.

Met een goede planning van projecten is het in veel gevallen goed mogelijk om zand en grind te winnen zonder dat dit de instandhouding van soorten in gevaar brengt. Het bedrijfsleven heeft hiermee inmiddels veel ervaring opgedaan en is hierin zeker succesvol. In FODI-verband heeft Cascade dit nader uitgewerkt in de Gedragscode 'zorgvuldig winnen'. Deze Gedragscode is goedgekeurd door de minister van EL&I (toen nog LNV). Indien zand- en grindprojecten aantoonbaar volgens deze gedragscode worden uitgevoerd, levert dit vrijstelling op van vergunningplicht in het kader van de Flora- en Faunawet voor een groot aantal soorten, waaronder de meeste vogelsoorten.

Klik hier voor de FODI brochure 'Zorgvuldig winnen'.
Klik hier voor de Gedragscode 'Zorgvuldig winnen'.